BURÇİN YALAZAN / POLİPORT SATIŞ VE PAZARLAMA MÜDÜRÜ

JEOPOLİTİK FIRTINADA TİCARETİN ROTASI:

TARİFELER VE YAPTIRIMLARIN GÖLGESİNDE KÜRESEL LOJİSTİK VE LİMANLARIN GELECEĞİ

Küresel ticaret son yıllarda büyük bir dönüşümden geçiyor. COVID pandemisinin ardından gelen jeopolitik gerilimler, tedarik zincirlerinin kırılganlığını ortaya koyarken; ekonomik milliyetçilik politikaları, serbest ticaretin yerini korumacı yaklaşımlara bırakmasına neden oldu. ABD'nin Çin'e karşı başlattığı ticaret savaşı, Avrupa Birliği'nin karbon düzenlemeleri ve bölgesel çatışmalar, küresel ticaret akışını doğrudan etkiliyor. Bu bağlamda tarifeler yalnızca maliyetleri değil, ticaretin yönünü de değiştiriyor. Türkiye gibi geçiş koridoru ülkeler bu yeni düzende daha stratejik hale gelirken, limanlar sadece lojistik değil, jeopolitik karar merkezlerine dönüşüyor.

ABD’nin Çin'e uyguladığı yüksek oranlı tarifeler ise Asya merkezli tedarik zincirlerinde önemli değişikliklere neden oldu. Şirketlerin, üretim ve dağıtım stratejilerini yeniden şekillendirerek üretimlerini daha yakın coğrafyalara kaydırmaya başladığını görüyoruz. Nearshoring ve friend-shoring gibi kavramlar ön plana çıkarken, Türkiye hem Avrupa’ya yakınlığı hem de üretim ve lojistik altyapısı ile yeni iş birliklerinin odağına yerleşiyor. Bu gelişmeler, ülkemiz limanlarını yalnızca bir geçiş noktası değil; aynı zamanda yeni bölgesel lojistik üsler haline getirecektir.

ABD (OFAC), AB ve İngiltere tarafından uygulanan yaptırımlar, deniz taşımacılığının yapısını yeniden şekillendiriyor. Çin menşeli yükler, Rusya’dan gelen gemiler veya İran kaynaklı ürünlerin elleçlenmesinde limanlarımız artık yalnızca teknik değil, siyasi kararları da göz önüne alarak operasyon yürütmek zorunda kalıyor.

Asya ile Avrupa arasında doğal bir köprü olan Türkiye de küresel lojistiğin yeniden yapılandığı bir gündemde daha da ön plana çıkıyor. Çin’in BRI (Kuşak ve Yol) girişimi, Orta Koridor Projesi ve Rusya-Ukrayna Savaşı sonrası yeniden şekillenen yük rotalarının Türkiye’yi bir lojistik merkez haline getireceğine inanıyoruz. Marmara Bölgesi’nde yer alan limanlar hem iç pazarın ihtiyacına hem de çevre ülkelerle kurulan transit taşımacılık sistemlerine hizmet veriyor. Enerji ve kimya sektörlerinin yeniden yapılanmasında Türkiye’nin sunduğu lojistik altyapı, üretim merkezlerine yakınlık ve operasyonel çeşitlilik gibi avantajlar sayesinde ülkemiz rekabet gücünü artırıyor.

Günümüzde limanlar artık sadece elleçleme merkezleri değil, veriyle çalışan, risk yöneten ve politika belirleyen stratejik unsurlar haline geldi. Dijitalleşme, sürdürülebilirlik, karbon emisyonu hedefleri ve otomasyon gibi faktörler, limancılık endüstrisinin geleceğini şekillendiriyor. Türk limanlarının bu dönüşüme hızlı ve etkin şekilde ayak uydurabilmesi için yatırım, insan kaynağı ve iş birliği üçgeninde hareket etmesi gerekiyor. TÜRKLİM gibi çatı kurumların bu süreçte oynadığı yönlendirici rol hem sektörün sesi olmayı hem de küresel vizyona entegre olmayı mümkün kılıyor.

Dilovası’ndaki tesisimizde, küresel ticaret savaşları ve jeopolitik belirsizliklerin etkilerini, uzun vadeli iş birlikleri ve stratejik ortaklıklarımızla etkin bir şekilde yönetiyoruz. Bölgesel ticaretin sürdürülebilirliğine katkı sağlarken paydaşlarımız için istikrarlı ve güvenilir bir operasyon zemini oluşturmayı önceliklendiriyor; bu doğrultuda 2025 yılı ve sonrasında tesisimizi en verimli şekilde kullanabilmek amacıyla fiziki alanlarımızı da iyileştiriyor, dijitalleşme çalışmalarına ağırlık veriyor ve geliştiriyoruz.