Adres
Merdivenköy Mah. Nur Sk.
Business İstanbul Sitesi A Blok No:1A
34732 Kadıköy, İstanbul
LİMANLARDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ VE YÖNETİMİ KAPSAMINDA YEŞİL LİMANLAR, DÜNYA’DA VE TÜRKİYE’DE ENERJİ VERİMLİLİĞİ VE YÖNETİMİNİN HUKUKİ ALTYAPISI VE SEKTÖREL TEŞVİKLERİN DURUMUNUN DEĞERLENDİRİLMESİ
A. GENEL BAKIŞ
Dünya ticaretinin ağırlıklı yükünü sırtlanan deniz yolu taşımacılığının kalbi limanlardır. Limanlarda yürütülen enerji yoğun operasyonların çevresel etkileri oldukça fazladır. Söz konusu çevresel etkilerin yapılacak dönüşümlerle en aza indirilmesi çevresel sürdürülebilirlik bakımından bir gerekliliktir. Sürdürülebilirliğin en önemli unsuru ise enerji verimliliği ve yönetimidir. Günümüzde bu bağlamda gönüllülük esaslı olan "Yeşil Liman" (Green Port) projesi Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığınca ortaya koyulmuştur. Bu proje ile limanlarda enerji verimliliğini sağlamak, karbon emisyonlarını azaltmak ve çevre dostu teknolojilere geçişi desteklemek hedeflenmektedir.
Yeşil limanlar, çeşitli dönüşümler ve uygulama değişiklikleri ile çevresel etkileri azaltmayı ve çevresel sürdürülebilirliğe katkı sağlamayı hedefleyen limanlardır. Bu limanlar çevresel etkileri azaltan modern teknolojilerin kullanımını teşvik eder. Bu teknolojilere örnek olarak limanlarda kullanılacak olan elektrikli araçlar ve ekipmanlar, yenilenebilir enerji sistemleri, enerji geri kazanım sistemleri gibi teknolojiler gösterilebilir. Bu uygulamalar ve dönüşümler fosil yakıt tüketimini azaltarak ve karbon emisyonlarını düşürerek limanların sebep olacağı hava ve deniz kirliliğini azaltacaktır. Yeşil liman olmak aynı zamanda, uluslararası çapta sürdürülebilir limanlara verilen değerin artışı sebebiyle, limanın marka değerine ve tercih edilebilirliğine de pozitif anlamda katkıda bulunacaktır. Bu yazımızda da enerji verimliliği ve yönetimi kapsamında yeşil limanlar, Dünya’da ve Türkiye’de enerji verimliliği ve yönetiminin hukuki altyapısı ve sektörel teşviklerin durumu incelenecektir.
B. ENERJİ VERİMLİLİĞİ VE YÖNETİMİ BAKIMINDAN YEŞİL LİMANLAR
Yeşil Limanlar, enerji verimliliğinin artırılması, yenilenebilir enerji kaynaklarının liman operasyonlarında kullanılması, atık yönetimi ve çevresel etkiyi minimize eden teknolojilerin benimsenmesini içermektedir. Bahse konu uygulamalarla sadece çevresel değil aynı zamanda sosyal ve ekonomik sürdürülebilirliğin de sağlanması amaçlanmaktadır. Bu limanlar, sera gazı emisyonlarını azaltmak için düşük karbonlu enerji sistemlerini benimsemekte ve enerji tüketimini minimize eden operasyonel süreçler geliştirmektedir.
Enerji verimliliğinin gerekliliği ve bunun çevresel sürdürülebilirliğin başat unsuru olduğu limanlar tarafından da tespit edilmiştir. Nitekim ESPO’nun (European Sea Ports Organisation) 2020 yılında yayınlamış olduğu Çevre Raporu’nda, (enerji tüketiminin 1996’da limanlar için bir önemi yok iken) Avrupa limanlarının çevresel öncelikleri sıralamasında enerjinin etkin kullanılması kriteri ilk üç sırada yer almaktadır. Ayrıca daha önceleri kullanılan “Enerji Tüketimi” ifadesinin yerine “Enerjinin Etkin Kullanımı” ifadesinin kullanılması da enerji yönetiminin ve enerji verimliliğinin limanlar nezdindeki artan önemini göstermektedir.
Enerji verimliliği ve yönetimi, yeşil limanların en önemli bileşenlerinden biridir. Limanlar, yüksek enerji tüketimi gerektiren faaliyetleri gerçekleştiren tesislerdir. Bu nedenle, limanların enerji tüketimini optimize etmek ve çevre üzerindeki etkilerini azaltmak için çeşitli stratejiler uygulanmaktadır/uygulanmalıdır.
Elektrifikasyon: Limanlardaki operasyonların elektrifikasyonu, enerji verimliliği açısından büyük bir adım olarak görülmektedir. Geleneksel yakıtlarla çalışan vinçler, forkliftler ve diğer araçlar yerine elektrikli alternatifler kullanılır. Bu hem yakıt tüketimini azaltır hem de emisyonları düşürür.
OPS (Onshore Power Supply) Sistemi / Kıyı Gücü (Shore Power) / Cold Ironing): Kıyı gücü, gemilerin limanda beklerken makinelerini kapatıp limandan elektrik alarak enerji ihtiyaçlarını karşılamasını sağlar. Bu kapsamda, yenilenebilir enerji kaynağı kullanan gemiler için yenilenebilir yakıt (LNG, Hidrojen gibi) dolum istasyonları inşası gemilerin yakıt tüketimi ve emisyonları ciddi şekilde azalır. Bu teknoloji sayesinde gemilerin limanda kaldığı süre boyunca enerji verimliliği artırılır ve çevreye salınan gazlar en aza indirilir.
Yenilenebilir ve Temiz Enerji Kullanımı: Yeşil limanlar, enerji ihtiyaçlarını karşılamak için güneş enerjisi, rüzgâr enerjisi ve deniz enerjisi gibi yenilenebilir ve temiz enerji kaynaklarını kullanır. Dalga enerjisi dönüştürücüler (WEC), limanlarda genellikle dalgakıran duvarlarına kurulan dalga gücünden elektrik üretir. Liman veya deniz sahasında kurulacak güneş panelleri ve rüzgâr türbinleri, limanın enerji ihtiyacının büyük bir kısmını karşılayabilir ve fosil yakıt bağımlılığını azaltır. Bunlara ek olarak temiz enerji kaynaklarına örnek olarak gelgit akışı jeneratörleri ve/veya barajlar, jeotermal enerji santralleri, biyokütle üretim tesisleri, akıllı (mikro) şebekeler sayılabilir.
Enerji Yönetim Sistemleri: Limanlar, enerji verimliliğini optimize etmek için akıllı enerji yönetim sistemleri kullanır. Bu sistemler, enerji tüketimini izler, analiz eder ve optimize eder. Ayrıca, enerji tüketiminde iyileştirmeler yapılması gereken alanları belirler.
Enerji Tasarruflu Ekipmanlar: LED aydınlatmalar, enerji tasarruflu motorlar, gelişmiş HVAC sistemleri gibi düşük enerji tüketimli ekipmanlar, liman operasyonlarında enerji verimliliğini artırmak için yaygın olarak kullanılmaktadır.
Dijitalleşme ve Otomasyon: Dijital teknolojilerin liman operasyonlarına entegrasyonu, enerji yönetiminde verimliliği artırır.
C. HUKUKİ ALTYAPI
Limanlarda yeşil liman uygulamaları ve bu uygulamaların temelinde yer alan enerji verimliliğini sağlamak için sağlam bir hukuki altyapı gereklidir. Bununla birlikte, bu hukuki altyapı, devletin tüm mekanizmalarının organize bir şekilde çalışmasını temin etmelidir. Bu altyapı uluslararası ölçekte uluslararası sözleşmelerle yahut devletler arasındaki ikili sözleşmelerle, ulusal çapta da ulusal mevzuat ile sağlanmaktadır. Hukuki altyapı, sürdürülebilirlik hedeflerine ulaşmak ve limanlardaki çevresel etkileri minimize etmek için temel bir dayanak ve yasal bir meşruiyet sağlar. Yeşil liman projesinin başarılı bir şekilde sürdürülebilmesi ve hedefine ulaşabilmesi için bu düzenlemelerin organize bir şekilde entegrasyonunun sağlanması, uygulanması ve teşvik edilmesi gerekmektedir.
1. Uluslararası Hukuki Düzenlemeler
Limanlarda enerji verimliliği konusunda uluslararası hukuk, çeşitli anlaşmalar ve düzenlemeler aracılığıyla uygulanır. Uluslararası denizcilik, çevre ve enerji anlaşmaları, limanların enerji verimliliği standartlarını belirler. Bunlardan öne çıkanlar aşağıda açıklanmıştır.
MARPOL (Denizlerin Gemiler Tarafından Kirletilmesinin Önlenmesi Sözleşmesi): MARPOL, deniz çevresinin korunması ve deniz kirliliğinin önlenmesi konusunda en kapsamlı uluslararası sözleşmedir. Bu sözleşme kapsamında limanların, gemilerin kirliliğini azaltmak için yakıt tüketimini minimize eden ve enerji verimliliği sağlayan teknolojiler kullanması gündeme gelmektedir. MARPOL Ek VI, hava kirliliğini önlemek amacıyla gemilerin ve limanların enerji verimliliği politikalarını içerir. Bu kapsamda limanlar, gemilere kıyı güç bağlantısı sağlama gibi enerji verimliliği artırıcı önlemler almakla yükümlüdür.
Paris İklim Anlaşması: Paris İklim Anlaşması, küresel ölçekte iklim değişikliğiyle mücadeleyi hedefleyen bir anlaşmadır. Türkiye de anlaşmanın bir parçası olarak sera gazı emisyonlarını azaltmak ve enerji verimliliğini artırmak konusunda taahhütler vermiştir. Bu taahhütler, limanların da karbon ayak izini azaltacak şekilde enerji verimliliği önlemleri almasını zorunlu kılar.
Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) Düzenlemeleri: IMO, gemi yakıtlarının enerji verimliliğini artırmak ve karbon emisyonlarını azaltmak için çeşitli zorunluluklar getiren düzenlemelere sahiptir.
Enerji Verimliliği Tasarım İndeksi (EEDI) ve Gemi Enerji Verimliliği Yönetim Planı (SEEMP), gemilerin ve dolayısıyla limanların enerji verimliliğini iyileştiren uygulamalardır. Bu düzenlemeler, gemilerin enerji tüketimini azaltmak için gemi tasarımı ve operasyonel süreçlerin enerji verimliliğini artırmayı zorunlu kılar. Limanlar, bu bağlamda gemilere kıyıdan elektrik sağlamak veya daha verimli lojistik operasyonlar sunmak gibi yükümlülükler altındadır.
SECA (Sulphur Emission Control Areas) Düzenlemeleri: SECA bölgeleri, kükürt emisyonlarını azaltmak için belirlenen deniz alanlarıdır. Limanlar, bu bölgelerde enerji verimliliğini artırarak daha temiz yakıtlar kullanmak ve gemilerin enerji tüketimini minimize eden çözümler sunmak zorundadır. Türkiye, Akdeniz'in SECA bölgesi olarak ilan edilmesine yönelik çalışmalara dahil olmuştur.
Enerji Şartı Anlaşması (Energy Charter Treaty): Enerji Şartı Anlaşması, enerji ticaretinde güvenliği ve enerji verimliliğini teşvik eden uluslararası bir antlaşmadır. Bu anlaşma, enerji sektöründe, limanlar da dahil olmak üzere, enerji verimliliğinin artırılmasını teşvik eder.
2. Avrupa Birliği Hukuki Çerçevesi
Avrupa Birliği (AB), limanlarda enerji verimliliğinin sağlanması ve çevrenin korunması açısından oldukça katı düzenlemelere sahiptir. Avrupa Yeşil Mutabakatı (European Green Deal), AB'nin 2050 yılına kadar karbon nötr olma hedefini içerir ve bu hedefe ulaşmak için liman sektörüne yönelik çeşitli düzenlemeler ve hedefler sunar:
AB Direktifleri ve Yönetmelikleri: AB, limanlarda çevre yönetimini ve enerji verimliliğini teşvik eden birçok direktif ve yönetmelik geliştirmiştir. Özellikle, Liman Altyapısı Direktifi ve Yenilenebilir Enerji Direktifi, limanlarda temiz enerji kullanımı ve enerji verimliliğini artırmak için önemli düzenlemelerdir. AB, limanlarda kıyı elektriği kullanımını zorunlu kılmakta ve deniz taşımacılığı emisyonlarını sınırlandırmayı hedeflemektedir. 2020 yılında yürürlüğe giren Enerji Vergilendirme Direktifi (2003/96/EC), gemiler için karadan enerji sağlanmasına (OPS, Onshore Power Supply) ilişkin bir vergi muafiyeti getirmektedir.
3. Türkiye'de Hukuki Altyapı
Türkiye'de limanlardaki enerji verimliliği ve çevre koruma yükümlülükleri, ulusal mevzuat çerçevesinde düzenlenmektedir. Bu düzenlemeler, enerji verimliliğini artırmayı ve çevre üzerindeki olumsuz etkileri azaltmayı amaçlar.
5627 sayılı Enerji Verimliliği Kanunu: Türkiye'deki enerji verimliliğini artırmak amacıyla hazırlanmış temel yasal düzenlemedir. Kanun, limanlar dahil olmak üzere çeşitli sektörlerde enerji tasarrufu sağlanması için gerekli hukuki altyapıyı sağlar. Ulaşımda Enerji Verimliliğinin Artırılmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik bu kanun kapsamında hazırlanmıştır.
2872 sayılı Çevre Kanunu: Çevrenin korunması, geliştirilmesi ve enerji verimliliği ilkelerine dayanan bir yasal düzenlemedir. Limanlar, enerji tüketiminden kaynaklanan hava kirliliği, su kirliliği ve atık yönetimi gibi çevresel etkileri minimize etmek zorundadır. Bu kanun, limanların çevreye zararlı etkilerini azaltmayı amaçlayan birçok düzenleme içerir. Kanun, aynı zamanda çevresel denetim ve yaptırımları düzenleyerek enerji verimliliği hedeflerine ulaşılmasını teşvik eder.
Gemi Atıkları Yönetmeliği: Denizlerde kirliliği önlemek için gemilerin ve limanların enerji verimliliğini ve çevresel uyumluluğunu artırmayı amaçlar.
Deniz Çevresini Koruma Yönetmeliği: Bu yönetmelik, denizlerde kirliliğin önlenmesine yönelik kurallar içerir ve limanların çevreye olan etkilerini minimize etmesi için gerekli hukuki altyapıyı sağlar. Limanların atık yönetimi, su kirliliği kontrolü ve emisyon azaltımı gibi çevresel sorumlulukları bu yönetmelik altında düzenlenmiştir.
Kıyı Tesislerine Yeşil Liman Sertifikası Düzenlenmesi Hakkında Yönetmelik: Yeşil Liman Sertifikasının verilmesi şartları, usul ve esasları ile Yeşil Liman uygulaması için verilen teşvikleri düzenleyen yönetmeliktir.
Ulaşımda Enerji Verimliliğinin Artırılmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik: Bu yönetmelikle limanlarda aydınlatma, ısıtma ve soğutma sistemlerinde çevreci alternatif enerji kaynaklarının kullanımına öncelik verilmesi ve deniz araçlarının limanlarda kaldığı sürelerde gerekli enerji ihtiyaçlarını sağlayacak elektrik bağlantısı altyapı yatırımlarının yapılması teşvik edilir.
Orta Vadeli Program (2023-2025): 4 Eylül 2022 tarihinde Resmî Gazete ’de onaylanmasıyla birlikte aynı gün yürürlüğe girmiştir. Programda Türkiye deniz ticaret filosunun gençleştirilmesi ve geliştirilmesi ile yeşil liman uygulamasına yönelik teşvikler sağlanacağı ve denizlerde düşük emisyon bölgesi çalışmalarına yönelik önlemler alınacağı belirtilmiştir.
D. SEKTÖREL TEŞVİKLER
Başta geleneksel (yenilenemez) enerjiden yenilenebilir enerjiye geçiş olmak üzere enerji verimliliğin sağlanması ve enerjinin yönetiminde, ilk yatırım maliyetlerinin yüksek olması sebebiyle birçok ülkede yatırımcıya destek olmak için teşvik sistemleri ve yasal düzenlemeler kullanılmaktadır. Limanlarda enerji verimliliğini artırmak ve yeşil liman konseptini hayata geçirmek için de hükümetler ve uluslararası kuruluşlar tarafından çeşitli teşvikler sunulmaktadır. Bu teşvikler, liman işletmecilerini, çevre dostu teknolojilere yatırım yapmaya ve sürdürülebilir uygulamalar benimsemeye yönlendiren önemli araçlardır.
Bu teşvikler düzenleyici teşvikler ve mali teşvikler olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Düzenleyici teşvikler kaynağın türüne, yatırımın teknolojik durumuna ve kurulu gücün kapasitesine göre belirlenmekte; mali teşvikler ise düzenleyici teşviklerin desteklenmesi, yaygınlaştırılması ve entegrasyonu amacıyla kullanılmaktadır. Düzenleyici teşvikler kapsamında, tarife garantileri ile genellikle bir kota sistemine dayanan yeşil sertifikalar, mali teşvikler kapsamında ise kamusal sübvansiyonlar, hibeler, kamu tarafından sağlanan kredi, vergi muafiyetleri ve vergi indirimleri yer almaktadır.
Mali teşviklerle desteklenmeyen düzenleyici teşvikler başarıya ulaşamamaktadır. Özellikle ülkemizde bir düzenleyici teşvik olan yeşil liman projesinde ulaşılmak istenen hedef, ilk yatırım maliyetlerinin yüksek olması sebebiyle mutlaka çeşitli mali teşviklerle desteklenmelidir. Mali teşvikler, düzenleyici teşviklerin yayılmasını ve gerçekleştirilmesini sağlayan, yatırım maliyetini düşürerek işletmelerin kar oranlarını, üretim hacmini, büyüme hızını ve rekabet gücünü arttırmak için kullanılan teşviklerdir.
1. Dünya’da Uygulanan Bazı Teşvik Örnekleri
Özellikle Avrupa’da farklı limanlarda enerji verimliliğini sağlayarak daha fazla kazanç elde etmek için çeşitli çalışmalar yapılmıştır. Yenilenebilir kaynaklarla enerji üretimi yapmak için yeni altyapı sistemleri, yeni tesisler ve yeni uygulamalar geliştirilmiştir. Ciddi bir ilk yatırım maliyeti doğması sebebiyle, birçok proje ve çalışma mali teşviklerle desteklenmiştir. Bunlardan bazıları aşağıda sıralanmıştır.
Rottherdam Offshore Rüzgar Koalisyonu Finansmanı: Hollanda, Belçika, Luxemburg, Fransa, İrlanda, İsveç ve Norveç’ten farklı kamu ve özel kurumlar ile bankaların bir araya gelmesi ile oluşturulmuş olunan Rotterdam Offshore Rüzgar Koalisyonu tarafından yeni rüzgâr enerji santrallerinin inşası için ciddi bir kamu finansmanı sağlanmıştır.
MAGPIE Projesi: Bu proje kapsamında yine Rotterdam Limanı’na 25 milyon Euroluk başka bir hibe sağlanmıştır. Bu kapsamda, yenilenebilir enerji kaynağı kullanan gemiler için yenilenebilir yakıt (LNG, Hidrojen vb.) dolum istasyonları inşası, yeni tip elektrikli demiryolu lokomotiflerinin liman sahası içinde kullanımı, vb. projeler desteklenmektedir.
Liman Çevresi Enerji Planı (PEAP): Bu plan kapsamında Cenova Limanı’na 39 adet rüzgâr türbini ve 29 güneş enerjisi sisteminin inşası maliyeti olan 58 milyon Euro, INEA (Innovation and Networks Executive Agency)’ın INES (Implementing New Environmental Solutions) programı kapsamında 2015 yılında kamu finansmanından yapılmıştır.
Avrupa Birliği CEF (Connecting Europe Facility) Fonu: Helsinki Limanı’nda 500 adet güneş paneli ile yeşil enerji üretilmektedir. Bu panellerin üretim projesi 18 milyon Euroya mal olmuştur ve projenin yüzde 30’luk kısmı bu fondan hibe olarak karşılanmıştır.
2. Türkiye’de Yeşil Liman Sertifikası Almış Olan Limanlara Uygulanan Teşvikler
Süre Uzatımları: "Kıyı Tesisi İşletme İzni" ve "Kıyı Tesisi Tehlikeli Yük Uygunluk Belgesi" süresi 1 yıl uzatılacaktır.
Harç ve Ücret Muafiyetleri: Kıyı Tesisi İşletme İzni Belgesi survey hizmet bedeli alınmayacak. Konteyner tartım tespit hizmetine ilişkin Bakanlıkça alınan ücretler alınmayacaktır. Yetki belgesi, ruhsat ve sertifikaların temdidi/yenilenmesi işlemlerinde ücretlerde indirim veya muafiyet uygulanacaktır.
Geçiş Önceliği: Yeşil limanlara bir yıl içerisinde gelen 30 gemiye, Türk Boğazlarından geçiş önceliği tanınacaktır.
3. Türkiye’de Limanların Enerji Dönüşümü Teşvik Durumu
Türkiye’de limancılık sektörünün enerji dönüşümü bakımından, yeşil liman konsepti altında yeşil sertifika teşviki ön plana çıkartılmıştır. Tarife garantileri gibi sair düzenleyici teşvikler ise limancılık sektörü için tercih edilmemektedir.
Ülkemizde uygulanan yeşil liman projesi kapsamında, yeşil liman sertifikası alan limanların enerji dönüşümünün çeşitli mali teşviklerle destekleneceği ifade edilmişse de liman sektöründe yenilenebilir enerji kaynakları ile teşviklerin sağlanmasında çok sınırlı örnekler bulunmaktadır. Genellikle güneş enerji sistemleri bakımından sunulan sınırlı destek ve teşvikler de altyapı yetersizliği ve limanlardan kaynaklanmayan sair teknik sebeplerle çoğu zaman akamete uğramaktadır.
Mali teşviklerin yeteri kadar sağlanamaması sebebiyle, özellikle ilk yatırım maliyeti yüksek olan enerji dönüşümü limancılık sektöründe sürdürülebilirlik açısından gerekli enerji dönüşümleri yapılamamaktadır. Bu noktada mali teşvik sağlanması bir yana, çoğu limana sanayi abone grubu yerine, ticarethane abone grubundan daha pahalı elektrik enerjisi kullandırılmaktadır. Örneğin enerji dönüşümü kapsamında dizel yerine elektrikli ekipmana geçen (ticarethane abone grubu) bir liman bu yatırım maliyetine katlandıktan sonra bir de pahalı tarifeden elektrik kullanmak zorunda kalacaktır. Bunun dışında özellikle Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı’nın enerji verimliliğine ilişkin mali teşviklerinden, mevzuatta yer alan mali teşviklerden yararlanabilecek tanımına çoğunlukla uymadığından limanlar yararlanamamaktadır.
Limanlarımızın uluslararası arenada rekabet bakımından güçlenebilmesi ve sürdürülebilirliğin sağlanabilmesi için liman yatırımlarının, yeşil liman projesi kapsamında başta enerji dönüşümü ve enerji verimliliğinin sağlanması bakımından tüm devlet desteklerinin ve mali teşviklerin liman yatırımlarına da verilmesi bunun yanı sıra bu husustaki mali teşviklerin sayısı, tür ve bütçesinin arttırılması gerekmektedir. Nitekim yazımızda da görüleceği üzere, başta Avrupa’da yer alan yabancı limanlara verilen mali teşviklerin büyüklüğüne kıyasla ülkemizde yeşil liman projesine verilen mali teşvik yok denecek kadar azdır.
Gerekli ve yeterli mali teşviklerle desteklenecek bir yeşil liman projesi kapsamında, özellikle ilk yatırım maliyetini teşviklerle karşılayarak enerji dönüşümünü yapan ve enerji yönetimini sürdürülebilirlik kıstasları içinde gerçekleştiren limanlar avantajlı duruma gelecektir:
Sürdürülebilir limanlara verilen değerin uluslararası ölçekte artışı sebebiyle, limanın marka değeri pozitif anlamda etkilenecektir,
Türkiye’nin özellikle Avrupa merkezli ve endeksli deniz ticaret rotalarında yer alması halinde, bu rotaya yabancı karar vericiler tarafından dahil edilecek limanların enerji dönüşümünü gerçekleştirmiş sürdürebilir limanlardan belirlenmesi ihtimali daha yüksektir,
Özellikle Cold Ironing/OPS sisteminin aktif edilmesi durumunda limana yanaşan gemiler kendi makinelerini kullanmak yerine limandan temiz ve ucuz enerji alacağından, bu durum limanların tercih edilmesini pozitif anlamda etkileyecek ve limanın ürettiği enerjiden kazanç sağlamasına sebep olacaktır,
Limanların uluslararası ölçekte rekabet edebilirliğini arttıracaktır,
Limanda enerji verimliliği sağlandığından, enerjiye ayrılan bütçe azalacak ve bu kısım Ar-Ge’ye ayrılabilecektir,
Sürdürebilirlik hedefleri doğrultusunda, çevreye verilen etki minimuma indirilecektir.
Merdivenköy Mah. Nur Sk.
Business İstanbul Sitesi A Blok No:1A
34732 Kadıköy, İstanbul